جدول و نمودار شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ هجری شمسی

شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ از قدیم به جدید

علاقه مندی
ارسال به...
26 رای
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
4,35/5
Loading...
شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ از قدیم به جدید

در این نوشته شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ از قدیم به جدید به صورت نمودار و جدول دوستداران شعر و ادب و فرهنگ تقدیم شده است

ایران زمین مهد شعر و شاعری است که مدعای این سخن وجود شاعران مشهور ایرانی در فهرست های گوناگون ادیبان جهان است و به دلیل همین کثرت شعرا در ایران است که بسیاری از ما با وجود علاقه زیاد به آنان، گاهی در مورد دوران زندگی آنها دچار اشتباه می شویم.

بدین روی تاریخ زندگی هر یک از شعرای مشهور ایرانی استخراج شده و برای سهولت در به خاطر سپردنِ تاخر و تقدمِ آنان ، فهرست مشهورترین شاعران ایرانی به ترتیب قرن به صورت تصویری در قالب نمودار و جدول بر اساس تاریخ هجری شمسی و میلادی تقدیم دوستداران فرهنگ و ادب شده است.

شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ از قدیم به جدید

جدول و نمودار شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ هجری شمسی

نموادر شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ هجری شمسی
نموادر شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ هجری شمسی
جدول شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ هجری شمسی
جدول شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ هجری شمسی

جدول و نمودار شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ میلادی

جدول شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ میلادی
جدول شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ میلادی
نموادر شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ میلادی
نموادر شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ میلادی


معرفی مختصر مشهورترین شاعران ایرانی به ترتیب قرن

رودکی قدیمی ترین شاعر ایران

قرن 3 و 4 هجری شمسی

رودکی از شاعران مشهور ایرانی در قرن سوم هجری شمسی
رودکی از شاعران مشهور ایرانی در قرن سوم و چهارم هجری شمسی

رودَکی مشهور به استاد شاعران زاده: ۲۳۷ و درگذشته: ۳۱۹ هجری شمسی از نخستین شاعران مشهور ایرانی در دوره سامانی در سد سوم و چهارم هجری شمسی است. او در روستایی به‌نام پنجکنت در تاجیکستان امروزی در نزدیکی نَخشَب و سمرقند به دنیا آمد.

رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌گوی و پدر شعر پارسی می‌دانند به این دلیل که تا پیش از وی کسی دیوان شعر نداشته‌است

ریچارد فرای Richard N. Frye عقیده دارد که رودکی در تغییر خط از خط پهلوی به خط فارسی نقش داشته‌است.

از تمام آثار رودکی که گفته می‌شود بیش از یک میلیون و سیصد هزار بیت و نیز شش مثنوی بوده‌، از رودکی فقط ۱۰۴۷ بیت شامل قصیده، غزل و رباعی باقی مانده‌است.

دقیقی

قرن 4 هـ.خورشیدی

ابو منصور محمد بن احمد توسی مشهور به دقیقی زاده 310- درگذشته 359 هـ. خورشیدی از شاعر پارسی گوی بود که پیش از فردوسی تلاش کرد داستان های حماسی ایران را به نظم درآورد و بخش کوچکی از آغاز شاهنامه سرودهٔ اوست که فردوسی آن‌ها را با ذکر نام دقیقی در اثر خود گنجانده‌است.

فردوسی

قرن چهارم هجری شمسی

فردوسی شاعر نامدار ایرانی در قرن چهارم هجری شمسی
فردوسی شاعر نامدار ایرانی در قرن چهارم هجری شمسی

حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی زاده: 319 و درگذشته: 403 هجری شمسی شاعر حماسه‌سرای ایرانی و سراینده شاهنامه، حماسه ملی ایران است که در روستای پاژ در شهرستان توس در خراسان دیده به جهان گشود است.

فردوسی را بزرگ‌ترین سراینده پارسی‌گو دانسته‌اند که از شهرت جهانی برخوردار است. فردوسی را حکیم سخن و حکیم توس گویند.

باباطاهر

قرن 4 و 5 هـ.ش

زندگینامه بابا طاهر عریان همدانی

باباطاهر یا باباطاهر عریان همدانی، زاده: 326 و درگذشته: 411 هجری شمسی در شهر همدان و در دوران طغرل بیک سلجوقی می زیسته و به زبان لری شعر می سروده است

ناصر خسرو

قرن 4 و 5 هـ.شمسی

ناصر خسرو قبادیانی بلخی- شاعر ایرانی در قرن 4 و 5 هـ.شمسی
ناصر خسرو قبادیانی بلخی- شاعر ایرانی در قرن 4 و 5 هـ.شمسی

حکیم ناصر خسرو قبادیانی بلخی، معروف به ناصرخسرو، زاده: ۳۸۳ و درگذشته: ۴۶۷ هجری شمسی فیلسوف و حکیم و از شاعران مشهور ایرانی است که در قبادیان از توابع بلخ متولد شد و در بدخشان درگذشت.

وی بر اغلب علوم عقلی و نقلی زمان خود از قبیل فلسفه و حساب و طب و موسیقی و نجوم و کلام تبحر داشت و در اشعار خویش به کرات از احاطه داشتن خود بر این علوم تأکید کرده‌است.

این مطلب را هم ببینید
زندگی و آثار علی اشرف درویشیان-نویسنده ای متعهد و ستایش گر آزادی

ناصر خسرو، حافظ و رودکی سه شاعری هستند که کل قرآن را از برداشته‌است.


خواجه عبدالله انصاری

قرن 4 و 5 هـ.شمسی

خواجه عبدالله انصاری شاعر برجسته ایرانی در قرن چهارم و پنجم هجری شمسی
خواجه عبدالله انصاری شاعر برجسته ایرانی در قرن چهارم و پنجم هجری شمسی

خواجه عبدالله انصاری زاده: 385 و درگذشته: ۴۶۷ هجری شمسی در شهر هرات معروف به «پیر هرات» و «انصاری هروی»، دانشمند و عارف صوفی مسلک بود.

او به عنوان یکی از نوابغ ادبی و چهره‌های شاخص و خراسان قدیم در قرن ۱۱ میلادی/ ۵ ه‍.ش که به عنوان مفسر قرآن و استاد اخلاق، شناخته می‌شود

انصاری شعر می‌سرود، ولی بیشتر شهرت وی به جهت رسالات و کتب مشهوری است که تألیف کرده‌است و از آثار مشهور او می توان مناجات‌نامه، نصایح، زادالعارفین، کنزالسالکین، قلندرنامه، محبت‌نامه، هفت‌حصار، الهی‌نامه و صد میدان و مصیبت نامه را می‌توان نام برد.

خیام

قرن 5 و 6 هـ.خورشیدی

خیام شاعر معروف ایرانی در قرن پنجم و ششم هجری شمسی
خیام شاعر معروف ایرانی در قرن پنجم و ششم هجری شمسی

حکیم عُمَر خَیّام نیشابوری زاده سال 440 و درگذشته 510 هجری شمسی علامه، فیلسوف، موسیقی‌دان، فیزیک‌دان، ادیب، عارف، ستاره‌شناس و شاعر رباعی‌سرای ایرانی در دوره سلجوقی است.

گرچه جایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی اوست اما رباعیاتش شهرت جهانی داشته و به بیشترِ زبان‌های زنده ترجمه شده‌است.

یکی از برجسته‌ترین کارهای خیام ، سروسامان دادن گاهشماری تاریخ هجری خورشیدی در زمان وزارت خواجه نظام‌الملک، که در دورهٔ پادشاهی ملک‌شاه سلجوقی است . وی بدین منظور مدار گردش کرهٔ زمین به دور خورشید را تا ۱۶ رقم اعشار محاسبه نمود.

سنایی

سده پنجم و ششم هـ-شمسی

خواجه عبدالله انصاری سنایی غزنوی شاعر برجسته ایرانی در قرن ششم هجری شمسی
سنایی غزنوی شاعر برجسته ایرانی در قرن 5و 6 هجری شمسی

حکیم سنایی غزنوی یا حکیم سنایی زاده: 459 و درگذشته: 529 هجری شمسی از بزرگ‌ترین صوفیان و شاعران قصیده‌گو و مثنوی‌سرای زبان پارسی در شهر غزنه (واقع در افغانستان کنونی) دیده به جهان گشود

او برای نخستین بار عرفان را به صورت جدی وارد شعر فارسی کرد.

آثار مشهور سنایی عبارتند از: دیوان اشعار، سیرالعباد الی المعاد، کارنامهٔ بلخ، عشق‌نامه و عقل‌نامه


نظامی گنجوی

قرن ششم هجری خورشیدی

زندگی و آثار نظامی گنجوی -خمسه نظامی
شاعران مشهور ایرانی به ترتیب تاریخ از قدیم به جدید: نظامی

حکیم نظامی گنجوی؛ زاده 503 و درگذشته 589 هـ..خورشیدی شاعر و داستان‌سرای ایرانی پارسی‌گوی در سده ششم هجری (دوازدهم میلادی)، که به‌عنوان صاحب سبک و پیشوای داستان‌سرایی در ادبیات پارسی شناخته شده‌است.

نظامی در زمره گویندگان توانای شعر پارسی است، که نه‌تنها دارای روش و سبکی جداگانه است، بلکه تأثیر شیوه او بر شعر پارسی نیز در شاعرانِ پس از او آشکارا پیداست

آثار مشهور او عبارتند از:مخزن الاسرار، خسرو وشیرین، لیلی و مجنون ، هفت پیکر و اسکندر نامه


عطار نیشابوری

قرن ششم هـ.شمسی

عطار نیشابوری شاعر نامدار ایرانی در قرن ششم هجری شمسی
عطار نیشابوری شاعر نامدار ایرانی در قرن ششم هجری شمسی

فریدالدین ابوحامد محمد عطار نیشابوری مشهور به عطار نیشابوری زاده: 524 و درگذشته: 599 هجری شمسی یکی از عارفان، صوفیان و شاعران ایرانی سترگ و بلندنام ادبیات فارسی در پایان سده ششم هجری شمسی است

عطار در سال599 هجری شمسی به هنگام حمله مغول در نزدیکی دروازه شهر به دست سربازان مغول کشته شد. علاوه بر این تمام آثار وی سوزانده شد و آثاری که از وی در دست است تنها آثاری است که قبل از حمله مغول، به سایر شهرها برده شده بودند.

از آثار مشهور عبارتند از : دیوان اشعار، اسرارنامه، الهی‌نامه، منطق الطیر، مصیبت‌نامه، مختارنامه و تذکرةالاولیا

خاقانی شروانی

خاقانی شروانی (زاده 504 – درگذشته 577 هـ.شمسی) از شاعران مشهور ایرانی و بزرگ‌ترین قصیده سرایان تاریخ شعر و ادب پارسی است

خاقانی ، عطار و نظامی در یک دوران می زیسته اند


شاعران ایرانی که لقب حکیم به آنها داده شده است

در بین شاعران مشهور ایرانی فقط پنج شاعر با عنوان حکیم شناخته می شوند که نشان وجود حکمت در شعر آنها،‎ ‎وقوف شاعر بر علوم متداول روزگار خود و همچنین اعتقاد عمومی بر تبحر کامل شاعر بر شعر است.

شاعرانی که لقب حکیم دارند عبارتند از:

  1. حکیم ابولقاسم فردوسی
  2. حکیم ناصر خسرو قبادیانی بلخی
  3. حکیم عُمَر خَیّام نیشابوری
  4. حکیم سنایی غزنوی
  5. حکیم نظامی گنجوی

مولوی

قرن ششم و هفتم هـ.شمسی

مولوی شاعر معروف ایرانی در قرن ششم و هفتم هجری شمسی
مولوی شاعر معروف ایرانی در قرن ششم و هفتم هجری شمسی

جلال‌الدین محمد بلخی معروف به مولوی، مولانا و رومی زاده: 586 و درگذشته: 652 هجری شمسی شاعر ایرانی در بلخ به دنیا آمد.

مولانا در قرن سیزدهم میلادی می زیسته و هم دوره  ابن فارض شاعر برجسته مصری و امیرخسرو دهلوی شاعر پارسی گوی هندی بوده است.

ایرانیان، افغان‌ها، تاجیک‌ها، ترکیه‌ای‌ها، یونانیان، دیگر مسلمانان آسیای میانه و مسلمانان جنوب شرق آسیا در مدت هفت قرن گذشته به شدت از میراث معنوی رومی تأثیر گرفته‌اند.

اشعار او به‌طور گسترده‌ای به بسیاری از زبان‌های جهان ترجمه شده‌است. ترجمهٔ سروده‌های مولوی که با نام رومی Rumi در غرب شناسایی شده به‌عنوانمحبوب‌ترین و پرفروش‌ترین شاعر در ایالات متحدهٔ آمریکا شناخته می‌شود.

مشهورترین آثار او عبارتند از: مثنوی معنوی، دیوان شمس و فی مافیه

سعدی

قرن هفتم هـ.شمسی

سعدی از شاعران مشهور ایرانی در قرن نهم هجری شمسی
سعدی از شاعران مشهور ایرانی در قرن هفتم هجری شمسی

ابومحمّد مُشرف‌الدین مُصلِح بن عبدالله بن مشرّف متخلص به سعدی زاده: 589 و درگذشته: 670 هجری شمسی از مشهورترین شاعران ایرانی که در شیراز به دنیا آمد.

اهل ادب به او لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجلّ» و حتی به‌طور مطلق، «استاد» داده‌اند

بیشتر عمر او مصادف با حکومت اتابکان فارس در شیراز و هم‌زمان با حمله مغول به ایران و سقوط بسیاری از حکومت‌های وقت نظیر خوارزمشاهیان و عباسیان بود.

با نگاهی به دوران زندگی سعدی بر اساس تاریخ میلادی(1210 میلادی–1291 میلادی) ، مشخص می شود که او همدوره شاعر برجسته ایتالیایی دانته آلیگیری (۱۲۶۵ میلادی–۱۳۲۱ میلادی) بوده است

آثار مشهور سعدی عبارتند از: بوستان، گلستان ، غزلیات

مولوی و سعدی در یک عصر می زیسته اند


حافظ

قرن هشتم هـ-شمسی

حافظ شاعر مشهور ایرانی در قرن هشتم هجری شمسی
حافظ شاعر مشهور ایرانی در قرن هشتم هجری شمسی

خواجه شمسُ‌الدّینْ محمّدِ حافظِ شیرازی زاده: 705 و درگذشته: 768 هجری شمسی مشهور به لِسانُ‌الْغِیْب متخلص به حافظ، از مشهورترین شاعران ایرانی است

حافظ را از مهم‌ترین اثرگذاران بر شاعرانِ فارسی‌زبانِ پس از خود می‌شناسند. در سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی اشعار او را به زبان‌های اروپایی نیز ترجمه کردند و نامش به محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت.

حافظ افکارِ مولوی و خیام را با سخنِ سعدی پیوند زد و از عناصرِ دیگر مانند طنز و نگرش‌های سیاسی و اجتماعی بر آن افزود. او غزل عاشقانه و عارفانه را با استفاده از صنعتِ ایهام، به یکدیگر پیوند زده‌است.

غزلِ عاشقانه را سعدی، و غزلِ عارفانه را مولوی به اوج رسانده بودند، و بدین‌ترتیب غزل را دیگر یارایِ پیش رفتن نبود، بدین‌معنی که تلاشِ هر شاعری در هر کدام از طرفینِ غزل، بی‌ثمر بود؛ و تنها راه، آمیختنِ این دو به یکدیگر بود.
اما تلفیقِ این دو غزل در شعرِ حافظ به عالی‌ترین وجه صورت پذیرفته و زبانِ بلیغ و هنرمندانه با مضامینی بلند گرد آمده‌است

جامی

قرن نهم هـ-شمسی

 جامی برجسته ایرانی در قرن نهم هجری شمسی
جامی برجسته ایرانی در قرن نهم هجری شمسی

نورالدّین عبد الرّحمن جامی معروف به جامی زاده: 793 و درگذشته: 871 هجری شمسی شاعر، موسیقی‌دان، ادیب و صوفیِ نام‌دار فارسی‌زبانِ ایرانیِ سدهٔ ۹ شمسی در ترتبت جام خراسان متولد شد.

وی با الهام گرفتن از گلستان سعدی یکی از مهم‌ترین کتاب‌های خود یعنی بهارستان را به رشتهٔ تحریر درآورد

نگاهی به زندگی و آثار جامی


وحشی بافقی

قرن دهم هجری شمسی

شمس‌الدّین محمّد وحشی بافقی از شاعران نامدار ایرانی در سده دهم هجری شمسی است که در شهر بافق از توابع یزد چشم به جهان گشود.

دوران زندگی او با پادشاهی شاه طهماسب صفوی و شاه اسماعیل دوم و شاه محمد خدابنده هم‌زمان بود.

وی تحصیلات مقدماتی خود را در زادگاهش سپری نمود. در جوانی به یزد رفت و پس از چند سال به کاشان عزیمت نمود و پس از روزگاری اقامت در کاشان و سفر به بندر هرمز و هندوستان، در اواسط عمر به یزد بازگشت و تا پایان عمر در این شهر زندگی کرد.

وحشی بافقی غزل‌سرای بزرگی بود. در غزلیات از عشق‌های نافرجام، زندگی سخت و مصائب و مسایل خود یاد کرده‌است.

کلیات وحشی متجاوز از نُه هزار بیت و شامل قصیده، ترکیب‌بند و ترجیع‌بند، غزل، قطعه، رباعی و مثنوی است.


صائب تبریزی

قرن دهم و یازدهم هجری خورشیدی

میرزا محمدعلی صائب تبریزی زاده 970 و درگذشته 1048 خورشیدی با لقب ملک الکلام بزرگ‌ترین غزلسرای سده یازدهم خورشیدی و نامدارترین شاعر زمان صفویه بود.

او در دربار صفوی به عنوان ملک الشعرایی رسید و به او شاه شاعر سبک هندی می‌گویند.

بیدل دهلوی

اواخر قرن یازدهم خورشیدی

بیدل دهلوی زاده 1022 و درگذشته 1099 خورشیدی شاعر پارسی‌سرای سبک هندی در اواخر قرن یازدهم هجری خورشیدی است که در ایالت بهار هندوستان به دنیا آمد و بیشتر عمر خود را در شاه جهان‌آباد دهلی زندگی کرد و آثار منظوم و منثور خود را خلق کرد.

حزین لاهیجی

قرن دوازدهم خورشیدی

حزین لاهیجی زاده 1070 و درگذشته 1145 هجری خورشیدی از شاعران برجسته ایرانی در قرن دوازدهم خورشیدی و از آخرین شاعران بزرگ سبک هندی بود.

از آثار او می‌توان به تذکره شعرا، دیوان اشعار، صفیر دل و حدیقه ثانی در برابر حدیقه سنایی و تذکارات العاشقین در برابر لیلی و مجنون اشاره کرد.


شاعران مشهور قرن 12 و 13 هـ.شمسی

وصال شیرازی (1162- 1224 هـ.شمسی)

فروغی بسطامی (1177- 1236 ه.خورشیدی)

قاآنی (1187-1234 هـ.خورشیدی)


شاعران معاصر ایرانی (قرن چهاردهم هـ.شمسی )

26 رای
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
4,35/5
Loading...

مقالات و نقدهای مشابه

مشاهده همه

جدیدترین کتاب‌های صوتی

مشاهده همه
دیدگاه ها

لطفا دیدگاهتان را بنویسید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد

من ربات نیستم *در حال بارگیری کپچا پلاس ...

  1. محمد مهدی
    24 آبان 1402

    دمتون بی نهایت گرم.جدول ها و تاریخها بی نظیر بودن .
    بخصوص که برحسب تاریخ شمسی هم نوشتین.
    عالیه عالی👏👏👏👏👏

    • hiword.ir
      24 آبان 1402

      درود
      از مهربانی و بزرگواری شما سپاسگزارم
      این مطلب را از سر عشق به شاعران بزرگ میهنم نوشته ام و از اینکه مورد نوجه دوستداران ادبیات فاخر ایرانی قرار گرفته خوشحالم

  2. نیما امیریان
    24 آبان 1402

    برای این نوشته ممتاز، بسیار سپاسگزارم
    این روزها کمتر نوشته ای بدین حد دقیق و مفید در سایتها منتشر می شود- مخصوصا اینکه برای اولین بار شاعران کشورم به ترتیب تاریخ و قرون خورشیدی معرفی شده اند
    دست مریزاد
    منتظر نوشته های دیگری از سلام صدا هستیم

    • hiword.ir
      24 آبان 1402

      درود
      از مهرتان سپاسگزارم
      انجام وظیفه ای از سر عشق به ادبیات ایران بود
      خوشحالم که مورد توجه سلیقه سخت پسند دوستداران ادبیات فاخر ایران زمین قرار گرفته است

  3. بی نام
    12 آذر 1402

    با سلام و احترام ، ضمن عرض تشکر از این جمع آوری دقیق از شاعران برحسب تاریخ هجری شمسی، می خواستم به عرض شما برسانم که در برخی از عکس ها، نام یک شاعر دیگر بر رویش درج شده است. مانند عکس ناصر خسرو که در واقع این عکس متعلق به سنایی غزنوی است و یا برای مثال عکس خواجه عبدالله انصاری که برای خیام نیشابوری است و چند عکس دیگر. امیدوارم این اطلاعات دقیق بی عیب و نقص و بدون ایراد بگردد تا این جمع آوری از شاعران تکمیل شود.
    با تشکر

    • hiword.ir
      13 آذر 1402

      درود
      از مهربانی شما سپاسگزارم
      نکاتی که فرموده بودید را تا جایی که توانستم اصلاح کردم
      بقیه را هم اصلاح میکنم
      از نکته سنجی شما ممنونم