کتاب صوتی تذکره الاولیا اثر عطار نیشابوری

مشاهده نقد و بررسی این کتاب

کتاب صوتی تذکره الاولیا مجموعه ای از معرفی نود و شش تن از قدیس های صوفی و بزرگان اولیا به همراه ​​معجزات آنها توسط شاعر و عارف ایرانی قرن دوازدهم تا سیزدهم، فریدالدین عطارنیشابوری است.

این کتاب تنها اثر منثور باقی مانده از عطار و شامل 72 باب است.

کتاب صوتی تذکره الاولیا با زندگی جعفر صادق، امام ششم شیعیان آغاز می شود و به شهیدِ صوفی، منصور الحلاج ، ختم می شود.

کتاب صوتی تذکره الاولیا

کتاب صوتی تذکره الاولیا شامل یک دیباچه و بعد 72 باب است.

کتاب به فارسی نگاشته شده است.

در دیباچه ی کتاب شاعر ، عطار نیشابوری ، توضیح کامل و دقیقی از نحوه ی تالیف کتاب ارائه می دهد.

هم چنین او در همین بخش محوه ی گزینش مطالب و داستان های هر باب را نیز مشخص می کند.

بنابراین ابهامات موجود در ذهن مخاطب در مورد تالیف و گردآوری کتاب به کلی از بین می روند.

بعد از دیباچه، 72 باب آغاز می شود.

هر باب درباره ی حالات و احوال یکی از بزرگان است.

بزرگان در کتاب صوتی تذکره الاولیا مشمول اولیا و مشایخ تصوف هستند.

هر یک از این باب ها به بررسی گفتار و کردار بزرگان ذکر شده می بردازد.

به زبان دیگر هر باب به نوعی بیوگرافی اشخاص بزرگ ذکر شده به حساب می آید.

در کتاب صوتی تذکره الاولیا حکایات و داستان هایی از تحول و توبه وجود دارد که نشان می دهد عارف گناه و جنایت را ترک می کند و به طاعت و عبادت می پردازد.

این فرآیند در جنبه های مختلف عرفان دیده می شود.

همین امر باعث شده است که در این اثر برجسته عرفانی گستره وسیعی ایجاد شود تا زمینه های بیداری را فراهم آورد.

یکی از موضوعات محوری در حوزه عرفان اسلامی، مسئله ی تعالی و کمال انسان است.

این موضوع در قالب حرکت از غفلت به آگاهی و مراتب متعالی آن مطرح شده است.

حرکت در این تعبیر به معنای خروج از قدرت به عمل است که به تدریج یا دفعه ای انجام می شود.

از نظر عرفان وقتی نور معرفت وارد قلب انسان مستعد شود، چنین انسانی باید در مسیر کمال حرکت کند و برای رسیدن به هدف و آرزوی خود به راه خدا برسد.

پس حرکت به سوی کمال آغاز نمی شود مگر اینکه انسان در زندگی کنونی خود تغییری روحی دهد و مسیر خود را تغییر دهد که برای سرگرمی دنیوی طی می شده و وارد آن راه و مسیر جدید شود.

همین سبب می شود که نتوان وارد راه کمال شد و قدم های آن را پیمود مگر با هوشیاری و بیداری.

انعکاس این موضوع را می توان در حکایات کتاب صوتی تذکره الاولیا مشاهده کرد.

در آغاز سلوک، سالک از عالم گناه و غفلت توبه می کند و به عالم طریقت روی می آورد و با ورود به عالم طریق، این بیداری ها دائماً تکرار می شوند.

کتاب صوتی تذکره الاولیا به دلیل اهمیتی که در بیان حالات و سخنان بزرگان صوفیه دارد، بهترین منبع برای تبیین ماهیت بیداری و ادامه آن در قالب حکایات عرفانی است.

کتاب صوتی تذکره الاولیا به مدت 5 ساعت در یک فایل زیپ به حجم 120مگابایت آماده دانلود است


زندگی و آثار عطار نیشابوری
عطار نیشابوری نویسنده کتاب صوتی تذکره الاولیا

انتشار و نقد کتاب صوتی تذکره الاولیا

تصحیح انتقادی کتاب صوتی تذکره الاولیا اولین بار توسط رنالد نیکلسن انجام گرفته‌است (1905-1907).

انتشارو نقد متنی عطار نیشابوری از «تذکره الاولیاء» که از مهم ترین متون نثر فارسی به شمار می رود، در سال 1398 توسط دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی نیز انجام شد.

بیش از یک قرن از اولین نقد متنی «تذکره الاولیاء» توسط رنالد نیکلسن می گذرد. (1905-1907).

اما از بسیاری جهات برتر از آثار دیگران است.

زیرا ویراستار با پرداختن به نسخه های خطی متعدد و ارائه نقد متنی تا حد زیادی متنی نزدیک به زبان عطار ارائه کرده است.

علاوه بر این، باید به تعلیقات مفید و مقدمه مفصل و دستیابی به منابع اصلی کلام عرفا در تذکره ها و فرهنگ های آنان اشاره کرد.

کتاب صوتی تذکره الاولیا اثر عطار نیشابوری
کتاب صوتی تذکره الاولیا اثر عطار نیشابوری

بخشی از متن کتاب صوتی تذکره الاولیا

باب اول : ذکر ابن محمد امام صادق(ع)

آن سلطان ملت مصطفوی، آن برهان حجت نبوی، آن عامل صدیق، آن عالم تحقیق، آن میوه دل اولیاء، آن جگرگوشه انبیاء، آن ناقد علی، آن وارث نبی، آن عارف عاشق: جعفرالصادق رضی الله عنه.

گفته بودیم که اگر ذکر انبیاء و صحابه و اهل بیت کنیم کتابی جداگانه باید ساخت این کتاب شرح اولیاست که پس از ایشان بوده اند اما به سبب تبرک به صادق ابتدا کنیم که او نیز بعد از ایشان بوده است.

و چون از اهل بیت بود و سخن طریقت او بیشتر گفته است و روایت از وی بیشتر آمده است کلمه ای چند از آن او بیاوریم که ایشان همه یکی اند.

چون ذکر او کرده شود از آن همه بود. نه بینی که قومی که مذهب او دارند، مذهب دوازده امام دارند. یعنی یکی دوازده است و دوازده یکی.

اگر تنها صفت او گویم، به زبان و عبارت من راست نیاید که در جمله علوم و اشارات و عبارات بی تکلف به کمال بود، و قدوه جمله مشایخ بود، و اعتماد همه بر وی بود، و مقتدای مطلق بود.

هم الهیآن را شیخ بود، و هم محمدیان را امام، و هم اهل ذوق را پیشرو، و هم اهل عشق را پیشوا.

هم عباد را مقدم، هم زهاد را مکرم. هم صاحب تصنیف حقایق، هم در لطایف تفسیر و اسرار تنزیل بی نظیر بود، و از باقر رضی الله عنه بسیار سخن نقل کرده است و عجب دارم از آن قوم که ایشان خیال بندند که اهل سنت و جماعت را با اهل بیت چیزی در راه است که اهل سنت و جماعت اهل بیت را باید گفت به حقیقت.

ومن آن نمی‌دانم که کسی در خیال باطل مانده است، آن می دانم که هر که به محمد ایمان دارد و به فرزندانش ندارد به محمد ایمان ندارد.

تا به حدی که شافعی در دوستی اهل بیت تا به حدی بوده است که به رفضش نسبت کرده اند و محبوس کردند و او در آن معنی شعری سروده است و یک بیت این است:

لو کان رفضا حب آل محمد      فلیشهد الثقلان انی رافض

فهرست 72 باب کتاب کتاب صوتی تذکره الاولیا

  • ذکر ابن محمد امام صادق(ع)
  • ذکر اویس القرنی
  • ذکر حسن بصری
  • ذکر مالک دینار
  • ذکر محمدبن واسع
  • ذکر حبیب عجمی
  • ذکر ابوحازم مکی
  • ذکر عتبة بن الغلام
  • ذکر رابعه عدویه
  • ذکر فضیل عیاض
  • ذکر ابراهیم بن ادهم
  • ذکر بشر حافی
  • ذکر ذالنون مصری
  • ذکر بایزید بسطامی
  • ذکر سفیان ثوری
  • ذکر شقیق بلخی
  • ذکر امام ابوحنیفه
  • ذکر امام شافعی
  • ذکر امام احمد حنبل
  • ذکر داود طائی
  • ذکر حارث محاسبی
  • ذکر ابوسلیمان دارائی
  • ذکر محمد بن سماک
  • ذکر محمد اسلم الطوسی
  • ذکر احمد حرب
  • ذکر حاتم اصم
  • ذکر سهل بن التستری
  • ذکر معروف کرخی
  • ذکر سری سقطی
  • ذکر فتح موصلی
  • ذکر احمد حواری
  • ذکر احمد خضرویه
  • ذکر ابوتراب نخشبی
  • ذکر یحیی معاذ رازی
  • ذکر شاه شجاع کرمانی
  • ذکر یوسف بن الحسین
  • ذکر ابوحفص حداد
  • ذکر حمدون قصار
  • ذکر منصور عمار
  • ذکر جواب الانطاکی
  • ذکر عبدالله خبیق
  • ذکر جنید بغدادی
  • ذکر عمرو بن عثمان مکی
  • ذکر ابوسعید خراز
  • ذکر ابوالحسین نوری
  • ذکر بوعثمان حیری
  • ذکر ابوعبدالله بن الجلا
  • ذکر ابومحمد رویم
  • ذکر ابن عطا
  • ذکر ابراهیم رقی
  • ذکر یوسف اسباط
  • ذکر ابویعقوب النهر جوری
  • ذکر سمنون محب
  • ذکر ابومحمد مرتعش
  • ذکر محمد فضل
  • ذکر ابوالحسن بوشنجی
  • ذکر محمدبن علی الترمدی
  • ذکر ابوالخیر اقطع
  • ذکر عبدالله تروغبدی
  • ذکر ابوبکر وراق
  • ذکر عبدالله منازل
  • ذکر شیخ علی سهل اصفهانی
  • ذکر خیر نساج
  • ذکر ابوحمزه خراسانی
  • ذکر احمد مسروق
  • ذکر عبدالله مغربی
  • ذکر ابوعلی جوزجانی
  • ذکر ابوبکر کتانی
  • ذکر شیخ ابوعبدالله محمدبن الخفیف
  • ذکر ابومحمد جریری
  • ذکر حسین منصور حلاج
  • ذکر ابراهیم خواص
  • ذکر شیخ ممشاد دینوری
  • ذکر شیخ ابوبکر شبلی
  • ذکر ابونصر سراج
  • ذکر شیخ ابوالعباس قصاب
  • ذکر شیخ ابوعلی دقاق
  • ذکر شیخ ابوالحسن خرقانی
  • ذکر شیخ ابراهیم شبانی
  • ذکر ابوبکر صیدلانی
  • ذکر شیخ ابوحمزۀ بغدادی
  • ذکر شیخ ابوعمر و نجید
  • ذکر شیخ ابوالحسن الصایغ
  • ذکر شیخ ابوبکر واسطی
  • ذکر شیخ ابوعلی ثقفی
  • ذکر شیخ جعفر خلدی
  • ذکر شیخ علی رودباری
  • ذکر شیخ ابوالحسن حصری
  • ذکر شیخ ابو اسحق شهریار کازرونی
  • ذکر ابوالعباس سیاری
  • ذکر شیخ ابوعثمان مغربی
  • ذکر ابوالقاسم نصر آبادی
  • ذکر ابوالعباس نهاوندی
  • ذکر شیخ ابوسعید ابوالخیر
  • ذکر شیخ ابوالفضل حسن
  • ذکر امام محمد باقر
مشاهده نقد و بررسی این کتاب