جایزه نوبل ادبیات هر ساله توسط فرهنگستان پادشاهی علوم سوئد به نویسندگان برای مشارکت‌های برجسته در حوزه ادبیات تعلق می‌گیرد.

این یکی از پنج جایزه نوبل است که در سال ۱۸۹۵ توسط آلفرد نوبل بنیان گذاشته شد و برای مشارکت‌های برجسته در زمینه‌های فیزیک، شیمی، ادبیات، اقتصاد، صلح و فیزیولوژی یا پزشکی اهدا می‌شود.

این جایزه توسط بنیاد نوبل اداره می‌شود.

نکاتی دربارهٔ جایزه نوبل ادبیات

نخستین جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۰۱ به سولی پرودوم از فرانسه اهدا شد.

هر جایزه شامل یک مدال، یک دیپلم افتخار و جایزه نقدی است که در طول سال‌های مختلف مقدار آن متفاوت بوده‌است.

این جایزه سالانه در استکهلم در تاریخ ۱۰ دسامبر برابر با سالگرد مرگ نوبل به برندگان اهدا می‌شود.

از سال ۱۹۰۱ تا سال ۲۰۱۷ این جایزه به ۱۱۴ نفر تعلق گرفته‌است.

در سال‌های (۱۹۱۴، ۱۹۱۸، ۱۹۳۵، ۱۹۴۰–۱۹۴۳) این جایزه به هیچ‌کس اهدا نشد.

طبق اساسنامه بنیاد نوبل هرگاه هیچ‌یک از آثار مورد نظر اهمیت لازم را نداشتند مبلغ جایزه باید برای سال آیندهٔ آن ذخیره شود.

میانگین سنی برندگان جایزه نوبل ادبیات  ۶۵ سال است که پس از برندگان نوبل اقتصاد با میانگین سنی ۶۷ سال بیشترین میانگین سنی را در بین برندگان شاخه‌های مختلف دارند.

جوانترین برندهٔ جایزه نوبل ادبیات رودیارد کیپلینگ (برنده جایزه در سال ۱۹۰۷) است که در هنگام دریافت جایزه ۴۲ سال داشت.

پیرترین دریافت‌کنندهٔ این جایزه نیز دوریس لسینگ (برنده جایزه در سال ۲۰۰۷) است که در هنگام دریافت جایزه ۸۸ سال سن داشت

فرانسه با دریافت ۱۵ جایزه نوبل ادبیات بیشترین سهم را در نوبل ادبیات دارد.

ایالات متحده آمریکا با ۱۰ و بریتانیا با ۹ جایزه بعد از فرانسه بیشترین برنده را دارند

سال نویسنده کتاب
1903 بیورنستیرن بیورنسون نظام جدید
1905 هنریک سینکیه‌ ویچ هوس‌های امپراتور
1907 رودیارد کیپلینگ کتاب جنگل
1909 سلما لاگرلوف ارابه مرگ
1910 پال هیزه تصویر یک مادر
1912 گرهارد هاوپتمان آتلانتیس
1913 رابیندرانات تاگور گیتانجالی
1915 رومن رولان ژان کریستف
1916 ورنر فون هایدنشتام سال‌های زیارت و سرگردانی
1917 هنریک پونتوپیدان پیر خوشبخت
1920 کنوت هامسون گرسنگی، میوه‌های زمین
1921 آناتول فرانس بالتازار
1924 ولادیسلاو ریمونت دهقانان
1926 گراتزیا دلدا راه خطا، وسوسه
1928 زیگرید اوندست جنی، دختر گانر
1929 توماس مان مرگ در ونیز، زوال یک خاندان
1930 سینکلر لوئیس المرگنتری
1932 جان گالزورثی کمدی مدرن، حماسه فورسایت
1933 ایوان الکسیویچ بونین زندگی آرسینیف
1934 لوئیجی پیراندلو انتقام سگ
1937 روژه مارتن دو گار خانواده تیبو
1938 پرل باک نسل اژدها
1939 فرانس امیل سیلانپا مردم در شب تابستانی
1946 هرمان هسه دمیان
1947 آندره ژید مائده‌های زمینی، در تنگ
1949 ویلیام فاکنر خشم و هیاهو، گور به گور
1951 پار لاگرکویست ساحره
1952 فرانسوا موریاک برهوت عشق، نامه‌ای به ایزابل
1954 ارنست همینگوی پیرمرد و دریا، وداع با اسلحه
1955 هالدور لاکسنس فرزندان مستقل، نور جهانی
1957 آلبر کامو بیگانه، طاعون
1958 بوریس پاسترناک دکتر ژیواگو، بر فراز حصارها
1961 ایوو آندریچ خانمی از سارایوو، پلی بر رودخانه درینا
1962 جان استاینبک خوشه‌های خشم

موش‌ها و آدم‌ها

1964 ژان پل سارتر تهوع، دیوار
1965 میخائیل شولوخف دن آرام، زمین نوآباد
1966 شموئل یوسف آگنون روزهای ترس، یک داستان ساده
1967 میگل آنخل آستوریاس چشمان بازمانده در گور
آقای رئیس جمهور
1968 یاسوناری کاواباتا خانه خوبرویان خفته
1969 ساموئل بکت در انتظار گودو
1970 آلکساندر سولژنیتسین یک روز از زندگی ایوان دنیسویچ
مجمع الجزایر گولاگ
1972 هاینریش بل عقاید یک دلقک
بیلیارد در ساعت نه و نیم
1973 پاتریک وایت درخت انسان
1974 ایویند جانسون ایالت نور
1974 هاری مارتینسون راه خروج
1976 سال بلو هدیه هومبولت، رولشتاین
1978 ایزاک بشویس سینگر جادوگر لوبلین
1981 الیاس کانتی کیفر آتش
1982 گابریل گارسیا مارکز صد سال تنهایی – عشق سال‌های وبا
1983 ویلیام گلدینگ سالار مگس‌ها
1985 کلود سیمون جاده فلاندر
1986 وله سوینکا فصل بی هنجاری
1988 نجیب محفوظ بچه‌های محله ما، کوچهٔ مدق
1989 کامیلو خوزه سلا خانواده پاسکوال دو آرته
1991 نادین گوردیمر محافظه کار، خانواده ژوئیه
1993 تونی موریسون یک بخشش – دلبند
1994 کنزابورو اوئه شیکو
1998 ژوزه ساراماگو همه نام‌ها – کوری
1999 گونتر گراس طبل حلبی – موش و گربه
2000 گائو شینگجیان کوهسار جان
2001 وی. اس. نایپل خانه‌ای برای آقای بیسواس
 انتخابات الیویرا
2002 ایمره کرتس بی سرنوشت
2003 جان ماکسول کوتسی سرزمین‌های گرگ و میش
 در انتظار بربرها
2004 الفریده یلینک پیانیست
2006 اورهان پاموک نام من سرخ
2007 دوریس لسینگ تروریست دوست داشتنی
2008 ژان-ماری گوستاو لو کلزیو بیابان
2009 هرتا مولر سرزمین گوجه‌های سبز
2010 ماریو بارگاس یوسا سور بز –  جنگ آخرالزمان
2012 مو یان جمهوری شراب
2014 پاتریک مودیانو خیابان بوتیک‌های تاریک
2015 سوتلانا الکسیویچ صداهایی از چرنوبیل
2016 باب دیلن آهنگساز و موسیقی دان!
2017

کازوئو ایشی‌گورو

بازمانده روز
2018  نوبل ادبیات2018 به تعویق  افتاد