شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی ، یکی از بزرگ‌ترین حماسه‌های جهان، مهم‌ ترین نامهٔ اندیشهٔ سیاسی ایران‌شهری در دورهٔ اسلامی ، شاهکار حماسی زبان فارسی و حماسهٔ ملی ایرانیان و نیز بزرگ‌ ترین سند هویت ایشان است، چنان که ضیاءالدین ابن اثیر آن را قرآن ایرانیان خوانده‌است.

شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی اثری است منظوم در حدود پنجاه‌هزار بیت در بحر متقارب مثمن محذوف (یا مقصور) (فعولن فعولن فعولن فعل (فعول) .

سرایش آن حدود سی‌سال به طول انجامید.

فردوسی خود در این باره می‌گوید:

من این نامه فرخ گرفتم به فال         همی رنج بردم به بسیار

سال آخرین ویرایشهای فردوسی در شاهنامه در سالهای ۴۰۰ و ۴۰۱ هجری قمری روی‌داد.

به پیشنهاد بنیاد فردوسی «هزارهٔ سرایش شاهنامه» در یونسکو بر پایهٔ هجری خورشیدی به نام ایران در فهرست رویدادهای علمی، فرهنگی و هنری ۲۰۱۱-۲۰۱۰ در سی و پنجمین کنفرانس عمومی یونسکو به ثبت رسید و در تاریخ ۳۰ مارس ۲۰۱۰ هزارمین سالگرد پایان سرایش شاهنامه به کوشش بنیاد فردوسی و از سوی ایران و سازمان یونسکو در تالار کنفرانس عمومی یونسکو با حضور نمایندگان ۱۹۲ کشور عضو جشن گرفته شد.

شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی  شرح احوال، پیروزی‌ها، شکست ها، ناکامی‌ها و دلاوری‌ های ایرانیان از کهن‌ترین دوران (نخستین پادشاه جهان کیومرث) تا سرنگونی دولت ساسانی به دست تازیان است (در سده هفتم میلادی).

کشمکش های خارجی ایرانیان با هندیان در شرق، تورانیان در شرق و شمال شرقی، رومیان در غرب و شمال غربی و تازیان در جنوب غربی است.

افزون بر سیر خطی تاریخی ماجرا در شاهنامه داستانهای مستقل پراکنده‌ای نیز وجود دارند که مستقیماً به سیر تاریخی مربوط نمی‌شوند.

شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی

کتاب صوتی شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی با صدای اساتید ایران

مأخذ اصلی فردوسی در به‌نظم کشیدن داستانها، شاهنامهٔ منثور ابومنصوری بود که چندی پیش از آن توسط یکی از سپهداران ایران‌دوست خراسان از روی آثار و روایات موجود گردآوری شده بود.

فردوسی در شاهنامه از پنج راوی شفاهی نیز به نام های آزادسرو، شادان برزین، ماخ پیر خراسانی، بهرام و شاهوی یاد کرده که او را در بازگو کردن داستانها یاری رسانده‌اند اما ذبیح‌اله صفا استدلال کرده‌است که به احتمال فراوان راویان یادشده مربوط به روزگاران پیشین بوداند و فردوسی به جهت احترام از آنان سخن به زبان آورده و هیچ‌کدام معاصر با حکیم توس نبوده‌اند

این نسخه کامل از کتاب شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی توسط پژمان پورحسین تهیه شده است.

فهرست مطالب شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی :

  • آغاز کتاب
  • کیومرث
  • هوشنگ
  • طهمورث
  • جمشید
  • ضحاک
  • فریدون
  • منوچهر
  • پادشاهی نوذر
  • پادشاهی زوطهماسپ
  • پادشاهی گرشاسپ
  • کیقباد
  • پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران
  • رزم کاووس با شاه هاماوران
  • سهراب
  • داستان سیاوش
  • پادشاهی کیخسرو شصت سال بود
  • گفتار اندر داستان فرود سیاوش
  • داستان کاموس کشانی
  • داستان خاقان چین
  • داستان اکوان دیو
  • داستان بیژن و منیژه
  • داستان دوازده رخ
  • اندر ستایش سلطان محمود
  • پادشاهی لهراسپ
  • پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود
  • داستان هفتخوان اسفندیار
  • داستان رستم و اسفندیار
  • داستان رستم و شغاد
  • پادشاهی بهمن اسفندیار صد و دوازده سال بود
  • پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود
  • پادشاهی داراب دوازده سال بود
  • پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود
  • پادشاهی اسکندر
  • پادشاهی اشکانیان
  • پادشاهی اردشیر
  • پادشاهی شاپور پسر اردشیر سی و یک سال بود
  • پادشاهی اورمزد
  • پادشاهی بهرام اورمزد
  • پادشاهی بهرام نوزده سال بود
  • پادشاهی بهرام بهرامیان
  • پادشاهی نرسی بهرام
  • پادشاهی اورمزد نرسی
  • پادشاهی شاپور ذوالاکتاف
  • پادشاهی اردشیر نکوکار
  • پادشاهی شاپور سوم
  • پادشاهی بهرام شاپور
  • پادشاهی یزدگرد بزه‌گر
  • پادشاهی بهرام گور
  • پادشاهی یزدگرد هجده سال بود
  • پادشاهی قباد چهل و سه سال بود
  • پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود
  • پادشاهی هرمزد دوازده سال بود
  • پادشاهی خسرو پرویز
  • پادشاهی شیرویه
  • پادشاهی اردشیر شیروی
  • پادشاهی فرایین
  • پادشاهی پوران دخت
  • پادشاهی آزرم دخت
  • پادشاهی فرخ زاد
  • پادشاهی یزدگرد

شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی

شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی با صدای استاد زاگرس