اخلاق در شاهنامه

داستان های اخلاقی شاهنامه

علاقه مندی
ارسال به...
3 رای
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
5,00/5
Loading...
داستان های اخلاقی شاهنامه
hiword.ir 1339بازدید , 30 مرداد 1402 بدون دیدگاه مشاهده محصول

هيچيك از داستانهای شاهنامه خالی از پند و اندرز نیست. حتی اگر درونمایه داستان جنبۀ اخلاقی نداشته باشد باز در لابلای آن فردوسی یا قهرمانان او پیام های اخلاقی را بازگو کرده اند که در این نوشتار تعدادی از داستان های اخلاقی شاهنامه یاددآوری شده اند



داستان های اخلاقی شاهنامه

داستان های اخلاقی شاهنامه در ستایش نیکی و نکوهش بدی

شاهنامه در کل ستایش خیر و نیکی و نکوهش شر و بدی است. مهمترین قانون اخلاق کلاسيك يعنى مكافات و جریان آن در زندگی فردی و اجتماعی آدمیان، درونمایه پاره ای از داستانهای شاهنامه است از جمله:

این مطلب را هم ببینید
مطالعه آنلاین شاهنامه آغاز کتاب

در این داستانها، سرانجام ضحاك، سودابه، سلم و تور، شغاد، همشهری آیین گشسب، براهام جهود، فرشیدورد، بازرگان و زروان به سزای کردارهای ناپسند خویش میرسند و اردشیر، لنبك آبکش و شاگرد بازرگان پاداش کردار و رفتار پسندیده شان را می گیرند.

داستان های اخلاقی شاهنامه در نکوهش افزون طلبی و آز

پاره ای از داستانهای شاهنامه هم به صراحت بیانیه هایی در نکوهش آز و افزون طلبی و حرص اند. از این قبیل اند

که در آنها بی سرانجامی تلاشهای آدمی در جهت تحصیل دنیا به نمایش در آمده است.

داستان های اخلاقی شاهنامه در نکوهش شرارت و فریبکاری

چند داستان هم بیدادگری شرارت ، فریبکاری و بدی را نکوهش میکنند و در حقیقت تفسیر این مثل اند که بارکج به منزل نمیرسد که از جمله آنها:

داستان های اخلاقی شاهنامه در سرزنش خست و گدا طبعی

داستان های اخلاقی شاهنامه
داستان های اخلاقی شاهنامه در سرزنش خست

در داستان های زیر خست و گدا طبعی مورد سرزنش قرار گرفته است.

  • بهرام گور ولنبك و براهام
  • بهرام و فرشیدورد
  • بهرام و بازرگان و شاگرد

فردوسی خصوصاً در دو داستان نخستین با خلق چهره خسیس تمام عیار در قالبهای براهام و فرشیدورد به خلق دو شاهکار ادبیات اخلاقی توفیق یافته است.

نخستین و پسین از میان این سه داستان خواننده را به ایثار و گذشت گشاده دستی و مهربانی فرا میخوانند و فردوسی در هر دوی آنها با برابر نهادن شخصیت های متضاد لنبك و براهام بازرگان و شاگرد، توانسته است تأثیر درونمایه این دو داستان را مضاعف کند.

این مطلب را هم ببینید
کتاب صوتی جاناتان مرغ دریایی اثر ریچارد باخ

ناخجستگی شهوت پرستی و زنبارگی

ناخجستگی شهوت پرستی و زنبارگی نیز در داستان های زیر به زیباترین شکل به تصویر درآمده و این داستانها را از حضیض داستانهای جنسی تا اوج داستانهای اخلاقی بالا برده است.

نکوهش غرور و خودبینی

فردوسی در داستانهای زیر غرور و خویشتن بینی را به ریشخند گرفته است

  • داستان رستم و سهراب
  • رزم رستم و اسفندیار
  • فرود سیاوشان

داستان هایی در نکوهش خشم

  • داستان اردشیر و دختر اردوان
  • کسری و بوذرجمهر

لذت بردن از ترك لذت

داستان پایان کار کیخسرو مبشر نوعی اخلاق صوفیانه است و لذت بردن از ترك لذت را تبلیغ می کند

بردباری بر جفای جهان

داستان کسری و بوذرجمهر هم بردباری و صبر بر جفای جهان را کارساز میداند

پرهیز از میخوارگی

داستان بهرام گور و تحریم شراب، خواننده را از افراط در میخواری برحذر می دارد.

خلاصه داستان های اخلاقی شاهنامه

خلاصه اگر بگوییم شاهنامه کتاب طهارت روح و مکارم اخلاق است سخن بگزاف نگفته ایم.

از همه اینها گذشته تسلط روح تراژدی برکلیت شاهنامه خواننده را عملا به گساردن غم دیگران خوگر کرده به تزکیه نفس او منجر میشود.

براستی اگر این اثر عظیم را از آغاز تا انجام بخوانیم، پس از آن آرامش درونی و صفای باطن بیشتری در خود احساس خواهیم کرد و الحق باید گفت که اثر فردوسی نسخه داروهای درمان روح نه که عین شفای روان آدمی است.

3 رای
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
5,00/5
Loading...

مقالات و نقدهای مشابه

مشاهده همه

جدیدترین کتاب‌های صوتی

مشاهده همه
دیدگاه ها

لطفا دیدگاهتان را بنویسید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد

من ربات نیستم *در حال بارگیری کپچا پلاس ...